De pentatonische toonladder op gitaar uitgelegd
Als er één toonladder is die elke gitarist vroeg of laat leert, is het de pentatonische toonladder. Hij klinkt goed in zowat elk genre, ligt comfortabel onder de vingers en is dé basis om te leren soleren en improviseren. In dit artikel leer je wat hij is en hoe je de meest gebruikte vorm speelt.
Wat betekent “pentatonisch”?
“Penta” betekent vijf. Een pentatonische toonladder heeft dus vijf tonen per octaaf, in plaats van de zeven van een gewone majeur- of mineurtoonladder. Door die twee “moeilijke” tonen weg te laten, klinkt hij bijna altijd goed, ook als je gewoon wat noten aan elkaar rijgt. Dat maakt hem ideaal voor beginnende improvisators.
Mineur pentatonisch: de klassieker
De mineur pentatonische toonladder is de meest gebruikte vorm in pop, rock, blues en funk. In de toonsoort A mineur bestaat hij uit deze vijf tonen:
A, C, D, E, G
Daarna begint het patroon opnieuw, een octaaf hoger.
Positie 1: de bekendste vorm
De handigste plek om te starten is “positie 1” (of box 1) van A mineur pentatonisch, rond de 5e fret. Een vereenvoudigd beeld van de grepen per snaar (van dik naar dun):
- Lage E-snaar: fret 5 en 8
- A-snaar: fret 5 en 7
- D-snaar: fret 5 en 7
- G-snaar: fret 5 en 7
- B-snaar: fret 5 en 8
- Hoge E-snaar: fret 5 en 8
Speel die noten op en neer tot het patroon in je vingers zit. Je herkent meteen de typische rock- en blues-klank.
Waarom elke gitarist hem leert
- Improviseren en soleren: met deze vijf tonen klink je vrijwel altijd muzikaal over een akkoordprogressie in dezelfde toonsoort.
- Verschuifbaar: het patroon blijft hetzelfde, je schuift het gewoon op naar een andere fret om in een andere toonsoort te spelen.
- Basis voor meer: van hieruit groei je makkelijk door naar de bluestoonladder, de majeur pentatonische en de rest van de gitaarhals.
Majeur of mineur?
Dezelfde vijf vormen werken ook majeur. De majeur pentatonische van C bevat dezelfde noten als de mineur pentatonische van A, je vertrekt alleen vanuit een andere grondtoon. Wil je begrijpen hoe die vormen over de hele hals in elkaar passen, lees dan zeker mijn artikel over het CAGED-systeem.
Zelf aan de slag
Een toonladder leren spelen is één ding, hem muzikaal gebruiken in echte nummers en solo’s is iets dat veel sneller gaat met begeleiding. Boek een gratis proefles en we passen de pentatonische meteen toe op muziek die jij graag hoort.